PETG czy ABS? Który filament 3D wybrać? Pełne porównanie

Wybór odpowiedniego filamentu to jedna z najważniejszych decyzji, jaką musisz podjąć, rozpoczynając nowy projekt druku 3D. Na rynku dostępnych jest wiele materiałów, ale dwa z nich PETG i ABS często stają w szranki, gdy potrzebna jest wytrzymałość i funkcjonalność. Ten artykuł to kompleksowe porównanie, które pomoże Ci zrozumieć kluczowe różnice między PETG a ABS, ich zalety i wady, a także praktyczne aspekty drukowania. Dzięki temu podejmiesz świadomą decyzję, który materiał będzie idealny dla Twoich konkretnych potrzeb i zapewni sukces Twojemu wydrukowi 3D.

PETG, czyli politereftalan etylenu z glikolem, to materiał, który zyskał ogromną popularność dzięki swojej wszechstronności. Uważam, że to doskonały kompromis między łatwością druku PLA a wytrzymałością ABS. Jest z natury bardziej elastyczny niż ABS, co sprawia, że wydruki są mniej kruche i lepiej znoszą uderzenia. Co więcej, charakteryzuje się bardzo niskim skurczem, co znacząco ułatwia proces drukowania i minimalizuje ryzyko deformacji. To sprawia, że jest to filament przyjazny nawet dla początkujących użytkowników.

Z drugiej strony mamy ABS, czyli akrylonitryl-butadien-styren. To materiał o ugruntowanej pozycji w przemyśle, ceniony za swoją wysoką twardość, sztywność i imponującą odporność termiczną. Wydruki z ABS są solidne i wytrzymałe, co czyni go idealnym do zastosowań wymagających dużej trwałości. Niestety, jego drukowanie wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Wysoki skurcz materiału podczas chłodzenia często prowadzi do pękania i podwijania się wydruków, co wymaga specyficznych warunków, takich jak zamknięta i podgrzewana komora.

Świadomy wybór filamentu to absolutna podstawa sukcesu w druku 3D. To nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim funkcjonalności, trwałości i bezpieczeństwa gotowego wydruku. Nieodpowiednio dobrany materiał może sprawić, że Twój projekt nie spełni oczekiwań element pęknie pod obciążeniem, odkształci się w cieple, albo co gorsza, będzie niebezpieczny w użytkowaniu. Dlatego tak ważne jest, aby zrozumieć, co oferuje każdy z nich i dopasować to do wymagań konkretnego zastosowania.

Bitwa na właściwości: Kto wygrywa w kluczowych kategoriach?

Druk w praktyce: Co musisz wiedzieć, zanim naciśniesz "Start"?

Z mojego doświadczenia wynika, że PETG jest materiałem, który znacznie łatwiej opanować, zwłaszcza jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z drukiem 3D. Jego znikomy skurcz to prawdziwe błogosławieństwo zapomnij o problemach z pękaniem czy podwijaniem się rogów wydruku, które są zmorą przy ABS. Dodatkowo, PETG charakteryzuje się świetną adhezją międzywarstwową, co przekłada się na mocne i spójne wydruki. To wszystko sprawia, że jest on znacznie bardziej wyrozumiały dla drobnych błędów w ustawieniach i warunkach druku.

ABS to zupełnie inna bajka. Jego wysoki skurcz jest głównym powodem frustracji wielu użytkowników. Materiał ten, chłodząc się, kurczy się znacznie, co prowadzi do wewnętrznych naprężeń, a w konsekwencji do delaminacji warstw, pęknięć i notorycznego podwijania się krawędzi wydruku (tzw. warping). Aby skutecznie drukować z ABS, niezbędne są kontrolowane warunki. Koniecznością jest podgrzewany stół, utrzymujący temperaturę w okolicach 100-110°C, oraz zamknięta komora, która stabilizuje temperaturę otoczenia wokół wydruku.

Jeśli chodzi o wymagania sprzętowe, PETG jest stosunkowo niewymagający. Większość drukarek z podgrzewanym stołem (temperatura ok. 70-80°C) i standardową głowicą poradzi sobie z nim bez problemu. Natomiast w przypadku ABS, jak już wspomniałem, zamknięta i podgrzewana komora jest niemal obowiązkowa. Pomaga ona utrzymać stałą, podwyższoną temperaturę wokół wydruku, minimalizując skurcz i deformacje. Bez tego, drukowanie większych elementów z ABS jest często skazane na porażkę. Warto również zwrócić uwagę na to, że ABS wymaga wyższych temperatur dyszy, często w zakresie 230-250°C, podczas gdy PETG zazwyczaj drukuje się w przedziale 220-240°C.

Kwestia oparów i zapachu to kolejny istotny czynnik. Drukowanie z ABS wiąże się z wydzielaniem oparów styrenu, które są potencjalnie szkodliwe i mają charakterystyczny, nieprzyjemny zapach. Z tego powodu, praca z ABS zawsze wymaga bardzo dobrej wentylacji pomieszczenia. Ja osobiście zawsze dbam o to, aby okna były otwarte, a najlepiej, żeby drukarka była umieszczona w specjalnie wentylowanej obudowie. PETG jest pod tym względem znacznie bezpieczniejszy i bardziej komfortowy jest praktycznie bezwonny, co czyni go idealnym wyborem do użytku domowego czy w biurze bez obaw o dyskomfort czy ryzyko zdrowotne.

Wśród hobbystów i użytkowników domowych drukarek 3D obserwuje się wyraźny trend wzrostu popularności PETG kosztem ABS. Główną przyczyną jest łatwość druku i większe bezpieczeństwo (brak toksycznych oparów).

Po wydruku: Jak obrabiać modele z PETG i ABS?

Obróbka mechaniczna wydruków z PETG i ABS ma swoje specyficzne cechy. ABS jest generalnie łatwiejszy do szlifowania i wiercenia, ponieważ jest twardszy i bardziej kruchy. Można go stosunkowo łatwo obrabiać pilnikami czy papierem ściernym, uzyskując gładkie powierzchnie. PETG, ze względu na swoją elastyczność i nieco "gumowatą" naturę, może być nieco trudniejszy w szlifowaniu ma tendencję do zapychania papieru ściernego i wymaga większej precyzji, aby uniknąć zniekształceń. Wiercenie w PETG również wymaga ostrożności, aby nie stopić materiału.

Jedną z największych zalet ABS jest możliwość chemicznego wygładzania wydruków za pomocą acetonu. Proces ten polega na wystawieniu wydruku na działanie par acetonu, co powoduje rozpuszczenie zewnętrznej warstwy materiału i wypełnienie drobnych nierówności. Efektem jest idealnie gładka, błyszcząca powierzchnia, która wygląda jak element formowany wtryskowo. W przypadku PETG taka obróbka chemiczna jest praktycznie niemożliwa w warunkach domowych, ponieważ PETG nie reaguje na aceton w ten sam sposób. Istnieją specjalistyczne rozpuszczalniki, ale ich użycie jest znacznie bardziej skomplikowane i mniej dostępne dla przeciętnego użytkownika.

Jeśli chodzi o malowanie, oba materiały wymagają odpowiedniego przygotowania powierzchni. Dla ABS zazwyczaj wystarczy lekkie przeszlifowanie i odtłuszczenie. Farby akrylowe i modelarskie dobrze przylegają do ABS. PETG również dobrze przyjmuje farby, ale ze względu na jego gładką i często lekko błyszczącą powierzchnię, warto zastosować lekki podkład lub zmatowić powierzchnię, aby zwiększyć adhezję farby. Klejenie obu materiałów jest możliwe za pomocą klejów cyjanoakrylowych (super glue) lub specjalistycznych klejów do plastiku. W przypadku ABS można również użyć acetonu jako "spoiwa", który rozpuszcza powierzchnie i pozwala na trwałe połączenie.

Zastosowania w realnym świecie: Kiedy sięgnąć po PETG, a kiedy po ABS?

• Elementy funkcjonalne narażone na uderzenia i zginanie: Dzięki swojej elastyczności i odporności na pękanie, PETG świetnie sprawdzi się w obudowach, uchwytach, zatrzaskach czy elementach, które muszą wytrzymać pewne obciążenia mechaniczne bez pękania.
• Części do zastosowań zewnętrznych: Wysoka odporność na promieniowanie UV sprawia, że PETG jest idealny do elementów wystawionych na słońce, takich jak obudowy czujników ogrodowych, doniczki czy elementy dekoracyjne.
• Przedmioty mające kontakt z żywnością: Jeśli potrzebujesz wydrukować pojemnik, kubek czy inne akcesorium, które będzie miało kontakt z żywnością, PETG (po upewnieniu się, że dany filament posiada atest) jest znacznie bezpieczniejszym wyborem niż ABS.
• Projekty wymagające estetyki i przezroczystości: PETG często występuje w wariantach przezroczystych, co pozwala na tworzenie estetycznych i funkcjonalnych elementów, takich jak osłony czy klosze.

• Części mechaniczne i inżynieryjne: Wysoka twardość, sztywność i odporność na temperaturę czynią ABS idealnym do tworzenia precyzyjnych części maszyn, elementów przekładni, obudów elektroniki czy narzędzi.
• Elementy motoryzacyjne: Wiele oryginalnych części samochodowych jest wykonanych z ABS, co świadczy o jego wytrzymałości w trudnych warunkach temperaturowych i mechanicznych.
• Obudowy urządzeń elektronicznych: Ze względu na odporność termiczną i sztywność, ABS jest często wybierany do obudów komputerów, routerów czy innych urządzeń, które generują ciepło.
• Wydruki wymagające wygładzania chemicznego: Jeśli zależy Ci na uzyskaniu idealnie gładkiej, błyszczącej powierzchni bez widocznych warstw, możliwość obróbki acetonem sprawia, że ABS jest niezastąpiony.

W kontekście prototypowania, oba materiały mają swoje miejsce. PETG, ze względu na łatwość druku i mniejsze wymagania sprzętowe, jest często wybierany do szybkich iteracji i testowania koncepcji, gdzie nie ma potrzeby ekstremalnej wytrzymałości. Można szybko wydrukować i sprawdzić dopasowanie czy ogólną funkcjonalność. ABS natomiast jest preferowany, gdy prototyp ma być bliższy finalnemu produktowi pod względem właściwości mechanicznych i termicznych. Jeśli docelowy produkt będzie z ABS lub podobnego materiału, prototypowanie w ABS daje bardziej realistyczne wyniki testów.

Koszty i dostępność: Ile zapłacisz i gdzie kupisz filamenty w Polsce?

Jeśli chodzi o ceny, to na polskim rynku zarówno PETG, jak i ABS są bardzo konkurencyjne. Z moich obserwacji wynika, że ceny za kilogram filamentu są bardzo zbliżone, często oscylując w podobnych przedziałach, choć oczywiście zależą od producenta i koloru. Nie ma więc znaczącej różnicy kosztowej, która mogłaby drastycznie wpłynąć na budżet projektu, niezależnie od tego, który materiał wybierzesz. Warto jednak pamiętać, że w przypadku ABS, potencjalne koszty mogą wzrosnąć, jeśli musisz zainwestować w zamkniętą komorę do drukarki lub lepszy system wentylacji.

Dostępność obu materiałów w Polsce jest doskonała. Zarówno PETG, jak i ABS są podstawowymi filamentami i znajdziesz je w ofercie niemal każdego producenta i dystrybutora filamentów. Nie ma problemu z wyborem kolorów, średnic czy nawet specjalnych wersji (np. wzmocnionych włóknem węglowym dla ABS czy PETG). To oznacza, że niezależnie od Twoich potrzeb, z łatwością znajdziesz odpowiedni filament do swojego projektu.

Ostateczny werdykt: PETG czy ABS który filament jest dla Ciebie?

• Stawiasz na łatwość druku i niezawodność, nawet jeśli jesteś początkujący.
• Potrzebujesz elastycznych, ale wytrzymałych części, które nie pękają pod obciążeniem.
• Twój wydruk będzie narażony na promieniowanie UV lub używany na zewnątrz.
• Zależy Ci na bezpieczeństwie i braku oparów podczas drukowania w domu lub biurze.
• Chcesz drukować elementy, które mogą mieć kontakt z żywnością (po sprawdzeniu certyfikatu).

• Wymagasz maksymalnej twardości, sztywności i odporności na wysokie temperatury.
• Tworzysz części mechaniczne, inżynieryjne lub elementy motoryzacyjne.
• Masz dostęp do drukarki z zamkniętą i podgrzewaną komorą oraz dobrą wentylacją.
• Chcesz uzyskać idealnie gładką powierzchnię wydruku dzięki obróbce acetonem.
• Potrzebujesz materiału o sprawdzonej wytrzymałości w zastosowaniach przemysłowych.